[ 22 ] ابن سينا ابو على حسين بن عبد اللّه بن سينا ( 370 - 428 ه . ق . / 980 - 1037 م ) ، بزرگ‌ترين فيلسوف مشايى و پزشك نامدار ايران در جهان اسلام است . ابن سينا در حدود 370 ه . ق / 980 م در بخارا زاييده شد . پدرش از اهالى بلخ بود و در دوران فرمانروايى نوح بن منصور سامانى ( 366 - 387 ه . ق . / 977 - 997 م ) به بخارا رفت و در آنجا در يكى از مهم‌ترين قريه‌ها به نام خرميثن در دستگاه ادارى به كار پرداخت ، او از قريه‌اى در نزديكى آنجا به نام افشنه زنى ( ستاره نام ؟ ) را به همسرى گرفت و در آنجا اقامت گزيد . ابن سينا در آنجا به جهان چشم گشود . پنج سال پس از آن برادر كهترش به نام محمود به دنيا آمد . ابن سينا نخست به آموختن قرآن و ادبيات پرداخت و ده‌ساله بود كه همهء قرآن و بسيارى از مباحث ادبى را فراگرفته و انگيزهء شگفتى ديگران شده بود . در اين ميان پدر وى دعوت يكى از داعيان مصرى اسماعيليان را پذيرفته بود و از پيروان ايشان بشمار مىرفت . برادر ابن سينا نيز از آنان بود . پدرش ابن سينا را نيز به آيين اسماعيليان دعوت مىكرد . اما وى هرچند به سخنان آنان گوش مىداد و گفته‌هايشان را دربارهء عقل و نفس مىفهميد ، نمىتوانست آيين ايشان را بپذيرد و پيرو آنان شود . پدرش رسائل اخوان الصفاء را مطالعه مىكرد و ابن سينا نيز گاه به مطالعهء آنها مىپرداخت . سپس پدرش وى را نزد سبزىفروشى به نام محمود مسّاحى كه از حساب هندى آگاه بود ، فرستاد و ابن سينا از وى اين فن را آموخت . در اين هنگام دانشمندى به نام ابو عبد اللّه ( حسين بن ابراهيم الطبرى ) ناتلى كه مدعى فلسفه دانى بود . به بخارا آمد . پدر ابن سينا وى را در خانهء خود جاى داد و ابن سينا نزد او به آموختن فلسفه پرداخت . وى پيش از آمدن ناتلى به بخارا ، نزد مردى به نام اسماعيل زاهد فقه آموخته و در اين زمينه سخت جويا و پويا و با همهء شيوه‌هاى اعتراض ، به روش فقيهان آشنا شده بود . آن‌گاه ابن سينا نزد ناتلى به خواندن « مدخل منطق ارسطو » ( ايساگوگه - ايساغوج ) اثر پرفوريوس فيلسوف نوافلاطونى ( 234 - 301 يا 305 م ) پرداخت و در اين راه تا بدانجا پيش رفت كه